Abdülhak Hamit Tarhan Kimdir?
Abdülhak Hamit Tarhan kimdir? Tanzimat edebiyatı... Yenileşme dönemi Türk edebiyatı... Modern Türk edebiyatı... Detaylar Butik Kitap'ta...
Abdülhak Hamit Tarhan kimdir?
Tanzimat'ın ikinci dönem sanatçıları arasında Avrupa'yı çok iyi anlayan bir edebiyatçıdır. Büyükelçilik görevi ile Doğu ve Batı devletlerinde görev yaptığı için, yapıtlarında söz konusu medeniyetlerin dil, kültür, sanat, inanç unsurları ile, toplumsal yaşamlarını, bir araya getirmiştir.
Hamit kimi zaman şiiri tiyatrolaştırmış, kimi zaman da tiyatroya öykü tadı vermiştir. Şekille ifadede belli kurallar çerçevesinde yazmak, onun yapmayı istediği fakat yapamadığı şeylerdir. Tarhan'da vezin, uyak hatta dille tümce endişesi genel olarak ikinci planda olmuştur. Bundan dolayı eserlerinde dille ilgili kusurlara sıkça rastlanır. Şiirlerinde zıtlığa ve şaşırtmacaya yer vermiştir ve engin bir lirizm yaratmıştır. Eserlerinde romantizmin etkisi vardır.
Şiirlerinde, işlediği konularla ilgili olarak da bir uyum yoktur. Bir bölümünde tabiat güzellikleri, bir bölümünde renkli kent yaşamları, bir bölümünde yurt, ulus, bazılarında ahlak hocalığı görülen şiirlerinde vazgeçmediği tek yön sanatı sanat için gerçekleştirmektir.
Abdülhak Hamit tiyatroda da çok fazla eser üretmiştir. Fakat bunların birçoğu sahnelenmek üzere değil okunmak üzere yazılmıştır. Birçoğunun dili ağır, biçemi sanatlıdır ve kahramanlar kimi zaman ruhlar, ölüler veya hayali varlıklardır. Tiyatrolarının bir bölümünde aruz ile, bir bölümünü hece ile bazılarını da dünyası ile kaleme almıştır.
Hamit’in ilk tiyatro yapıtı Mecara-yı Aşk isimli 4 perdelik yapıttır. Rumeli Türkleri arasındaki bir hadisenin anlatılmış olduğu Sabr-u Sebat isimli yapıtın dili oldukça sadedir. Duhter-i Hindu, Nesteren, Tarık, Eşber, Finten meşhur tiyatro eserleridir.
Abdülhak Hamit’in pek çok şiir kitabı da bulunmaktadır. Bazılarının Batılı şekillerle, kısmen de serbest bir şekilde kaleme alındığı şiirlerinin bulunduğu Belde isimli şiir kitabında Fransızca kelimelerin de şiire girdiği görülmüştür. Pastoral şiirin ilk örneklerinin verilmiş olduğu, serbest şekildeki şiirlerin yer aldığı kitaba da Sahra adını vermiştir. Hayatını kaybeden karısından sonra hissettiği üzüntüleri anlattığı Makber isimli şiir kitabı da şairin ismini ebedileştirmiştir. Biçim olarak daha muntazam, ölçülü, uyaklı şiirlerin bulunduğu bu yapıt, müzik açısından de kuvvetlidir. Aynı konuları ele alan fakat Makber gibi başarılı görülemeyecek Ölü, Bunlar Odur, Hacle vb. şiir kitapları da bulunmaktadır.
Hamit’in mesnevi şeklinde kaleme aldığı, Çamlıca’da yaşanan bir aşk öyküsünü kaleme aldığı Garam isimli kitabı da önemlidir.
