Ahmet Vefik Paşa Kimdir?
Ahmet Vefik Paşa kimdir? Tanzimat edebiyatı... Batılılaşma dönemi Türk edebiyatı... Yenileşme dönemi... Detaylar Butik Kitap'ta...
Ahmet Vefik Paşa kimdir?
Ahmet Vefik Paşa 1823 senesinde İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Eğitimini aydın bir çevre içinde yapan sanatçı, babası Tercüman Ruhiddin Efendi'yle Paris’e gitmiştir ve eğitimini burada sürdürmüştür. Farklı devlet görevlerinde bulunan Ahmet Vefik Paşa, Bursa valiliği, Dâhiliye Nazırlığı ve Sadrazamlık yapmıştır. Sanatçı Türkçe, Farsça, Arapça, Fransızca, İngilizce, Latince, Yunanca gibi birçok dili çok iyi bilmekteydi. Tanzimat dönemindeki ulusçu çalışmaları ilk yapanlardandır. Dil, tarih, folklor vb. sahalarda çalışmaları vardır.
Ahmet Vefik Paşa, yazınımızda tiyatro sanatına yaptığı hizmetlerle tanınmakadır. Moliere’den yaptığı tercümeler ve adaptasyonlarla tiyatromuzu geliştirmiştir. Türklerin komedi anlayışını iyi analiz eden sanatçı, bu çalışmaları ile yazınımızdaki yerini almıştır. Vefik Paşa bunların yanı sıra Victor Hugo’nun “Hernani” adlı dramını da çevirmiştir. Bursa Valisi olduğu dönemde Bursa’da bir tiyatro binası yaptırmış ve tiyatroyu Anadolu’ya yaymıştır.
Eserleri şunlardır
- Şecere-i Türk: Bu yapıtta Orta Asya’daki Türk-Moğol tarihinin bilinmeyen taraflarını anlatmıştır. Orijinali Ebulgazi Bahadır Han’a ait olan yapıt Çağatay lehçesi ile kaleme alınmıştır. Ahmet Vefik Paşa, Çağatay lehçesinden Osmanlı Türkçesine tercüme etmiştir. Ulusal tarihin Osmanlı Devleti’nden çok öncelere dayandığını göstermesi açısından önemlidir.
- Lehçe-i Osmanî: Bu yapıt Ahmet Vefik Paşa’nın dil konusundaki ulusçu fikirlerini ortaya koyan en önemli eserlerinden biridir. Ahmet Vefik Paşa, Lehçe-i Osmanî’de uzun zaman sonra ilk kez Türkçe kelimeleri bir araya getirmiştir. Yapıtta Fransızcadan, Yunancadan, İtalyancadan dilimize giren yabancı sözcüklere de yer vermiştir. Bunların yanı sıra Türk lehçelerine ilişkin geniş bilgiler vardır ve lehçelerin dağılmış olduğu yerlerden söz edilmiştir. Bu yaptın, kendisinden sonraki dil çalışmalarına rehberlik yaptığını söylemek mümkündür.
- Darb-ı Mesel Mecmuası: AhmetVefik Paşa’nın ulusçuluk görüşünün bir ürünü olan bu yapıtta 7.000 yakın atasözü vardır ve bunlar harf sırasına göre verilmiştir.
- Hikmet-i Tarih: Ahmet Vefik Paşa’nın tarih anlayışını yansıtan eseridir.
- Fezleke-i Tarih-i Osmanî: Ahmet Vefik Paşa’nın, Osmanlı tarihini ele aldığı çalışmasıdır.
- Zor Nikâhı: Moliere’den yaptığı uyarlamadır.
- Zoraki Tabip: Moliere’den yaptığı uyarlamadır.
- Kocalar Mektebi: Moliere’den yaptığı çeviridir.
- Kadınlar Mektebi: Moliere’den yaptığı çeviridir.
- Hernani: Victor Hugo’dan yapmış olduğu tercümedir.
- Haydutlar: Schiller’den yapmış olduğu hece vezniyle manzum çeviridir.
