Aşık Virani ve Şiirleri
Aşık Virani ve şiirleri... Halk edebiyatı... Tasavvuf şiiri... Alevi-Bektaşi şairler... Mutasavvıf şairler... XVII. yüzyıl şairleri... Detaylar Butik Kitap'ta...
Aşık Virani ve şiirleri
XVII. yüzyıl şairlerinden Aşık Virani Alevi-Bektaşi geleneğine mensuptur. Hurufilik inancına da sahip bir şairdir. “Virânî, Âşık Virânî, Virânî Baba” vb. mahlaslarla da bilinir. Alevi-Bektaşi geleneğinin yedi büyük şairinden biridir. Virânî'nin dışında Nesîmî, Hatayî, Fuzulî, Kul Himmet, Yeminî ve Pir Sultan Abdal aynı gelenek içinde çok fazla değer gören şairlerdir.
Virânî’nin, Hurufilik ilkelerini anlatan bir Risalesi ve 40 civarında manzumeyi içerisine alan küçük bir divanı bulunmaktadır. Kimi şiirlerini aruz ile kaleme almıştır. Şairin dili ağırdır. Şiirlerinde ahlaksal temalarla yüzeysellik arz eden tasavvuf anlayışı iç içedir.
Aşık Virani'nin şiirleri...
Örnek 1
Gitme giden gitme sual sorayım
O nazlı pirime benzettim seni
Sende hak nişanı vardır gördüğüm
Hak dediğim yere benzettim seni
Mevlayı seversen eğlen dur gitme
Aşık akan sulara intizar etme
Bir kaşları suna gözleri süzme
Kirpiği hançere benzettim seni
Kapısına şeydullaha vardığım
Davasın derdime derman kıldığım
Aşkın havasına hayran olduğum
O nazlı pirime benzettim seni
Eydür Virani'yem kal u belaya
Sofrası meydanda Bektaş Veli'ye
Bir ismi Muhammet biri Ali'ye
Ali ül Haydar'a benzettim seni
Örnek
Söyleyelim zikr - i Şahı
La - ilahe illallah
Kudret - i Hak Padişahı
La - ilahe illallah
Cümlesini var eden
Dört muhalif yar eden
Hiç çıkmaya areden
La - ilahe illallah
Kıl bu söze i'tibar
Olmayasın ehi - i nar
Oldurur ol ne ki var
La - ilahe illallah
Mürşid edin bir piri
Gezme sakın serseri
İster isen dilberi
La - ilfihe illallah
Gel beri gel doğru ye
Meyil verme eğriye
Verme gönül gayrıye
La - ilahe illallah
İş bu fena bir hayal
Eylemesin sana al
Hiç gayri yok bi - zeval
La - ilahe illallah
Cümle nedir fani hey
Fanidurur cümle şey
Cümle fena bakı hey
La - ilahe illallah
Derdli isen iste em
Dünya için yime gam
Zikrin olsun dembedem
La - ilahe illallah
Yaradılan her sıfat
Kandirurur ana zat
Anlaması müşkilat
La - ilahe illallah
Aç gözünü sen a can
Ta bulasın bir mekan
Baki O'dur cavidan
La - ilahe illallah
Var olana yok deme
Az olana çok deme
Herkese sen hak deme
La - ilahe illallah
Aşık isen vahid ol
Hakk'ı görüp sacid ol
Birliğine şahid ol
La - ilahe illallah
Evvel ü ahırda hu
Zahir ü batında hu
Tayyib ü tabirde hu
La - ilahe illallah
Derviş - i Varan benem
Emrine ferman benem
Zikr eden her an benem
La - ilahe illallah
Allah Allah'dır müctam
Bir efendi hep gulam
Gözde budur ve's - selam
La - ilahe illallah
Örnek 3
Bir ulu şehirde dellallığım var
Ben dellalım bazarbaşım Ali'dir
Eksik alsam artuk satsam yine kar
Ben dellalım bazarbaşım Ali'dir
Mezarda vermişim külli varımı
Dellala çıkardım şirin canımı
La'l ü mercan ile gevher kanımı
Ben dellalım bazarbaşım Ali'dir
Bir Rıza malıdır alıp sattığım
Üçler Beşler Kırklar bazar ettiğim
İmam-ı Ca'fer'dir dükkan tuttuğum
Ben dellalım bazarbaşım Ali'dir
Hind Yemen metaın alıp satamam
Bu Rıza malıdır ölçüp biçemem
Dükkanımı her nadana açamam
Ben dellalım bazarbaşım Ali'dir
Ledün ilmi derler şehrin adına
Doyamadım lezzetine tadına
Metaımı koydum aşkın badına
Ben dellalırn bazarbaşım Ali'dir
Virani' yim her dem Hakk'a yazarım
Dellal oldum şu alemde gezerim
Kudretten dükkanım kendim bazarım
Ben dellalım bazarbaşım Ali'dir
