Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatı
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının özellikleri nelerdir? Şair ve yazarlar, ne gibi konuları işlemiştir? Bu döneme Atatürk dönemi Türk edebiyatı denebilir mi? Bu bilgileri yazımızda bulabilirsiniz.
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı
1923 yılında ilan edilen Cumhuriyet, kendine göre bir edebiyat, sanat ve siyaset anlayışının da yerleşmesini sağlamıştır. Osmanlı döneminin son 60 yılında yazan şair ve yazarlar, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında da söz sahibi olmuştur. Bu dönemin yazar ve şairlerinin en önemli özelliği, Cumhuriyet'in kazanımlarını kabul etmiş olmaları ve eserlerini bu anlayış ile vermeleridir.
Cumhuriyet döneminin genel özellikleri
Cumhuriyet döneminde yazan şair ve yazarların edebi eserlerinde bazı ortak özellikleri görmek mümkündür. Bu dönemin eserlerindeki genel özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Şiirde aruz ölçüsü bırakılmış, ağırlıklı olarak hece ölçüsü kullanılmıştır.
- Serbest, yani ölçüsüz şiirler de yazılmıştır.
- Aruz ölçüsü Yahya Kemal ve Mehmet Akif tarafından kullanılmıştır.
- Aydınlar, İstanbul'dan Anadolu'ya açılmıştır.
- Konular da Anadolu insanının hayatından seçilmiştir.
- Roman ve öykülerde gerçekçi bir bakış açısı kullanılmıştır.
- Dil giderek sadeleşmiştir.
Cumhuriyet döneminin genel özellikleri, neredeyse tüm şair ve yazarlarda ortaktır. Ancak bazı şair ve yazarlar, özellikle 1950 yılından sonra daha bireysel konuları seçmiş, edebiyatı avangard özelliklerle icra etmiştir.
Cumhuriyet dönemindeki edebi anlayışlar
1923-1938 dönemindeki edebiyatımız "Atatürk dönemi Türk edebiyatı" olarak da adlandırılır. Günümüze kadarki Türk edebiyatında farklı felsefi ve siyasi anlayışlar etkili olmuştur. Yazar ve şairler, eselerini oluşturdukları topluluklarda benzer özellikler çerçevesinde yazmıştır. Cumhuriyet döneminin edebi anlayışlarını şu başlıklar altında toplayabiliriz:
- Beş Hececiler: Faruk Nafiz Çamlıbel, Yusuf Ziya Ortaç, Enis Behiç Koryürek, Halit Fahri Ozansoy, Orhan Seyfi Orhon
- Yedi Meşaleciler: Sabri Esat Siyavuşgil, Ziya Osman Saba, Yaşar Nabi Nayır, Muammer Lütfi, Vasfi Mahir Kocatürk, Cevdet Kudret, Kenan Hulusi Koray
- Garip/I. Yeni: Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat Horozcu
- II. Yeni: İlhan Berk, Ülkü Tamer, Cemal Süreya, Sezai Karakoç, Edip Cansever, Ece Ayhan, Turgut Uyar
- Maviciler: Attila İlhan, Ferit Edgü, Orhan Duru
- Toplumcu Gerçekçiler: Kemal Tahir, Yaşar Kemal, Orhan Kemal, Fakir Baykurt
- Modernist Yazarlar: Haldun Taner, Yusuf Atılgan, Sait Faik, Adalet Ağaoğlu, Bilge Karasu
- Postmodern Yazarlar: Orhan Pamuk, Oğuz Atay, İhsan Oktay Anar, Elif Şafak
