Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Genel Özellikler

Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı... Genel özellikler... Yazarlar... Şairler... Bu dönem edebiyatın genel özellikleri... Cumhuriyet... Batılılaşma... Detaylar Butik Kitap'ta...

02 Sep 2021 Genel 1067

Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı

Cumhuriyet'in ilk senelerinde milli edebiyat döneminin yazar ve şairleri, sanatsal yaşamlarına Cumhuriyet Dönemi’nde de devam etmiştir. Beş Hececiler ile milli edebiyat döneminde olup da bu akımlara dahil olmayan, bağımsız sanatçılar da (Ahmet Haşim, Mehmet Akif, Yahya Kemal) yine bu milli edebiyat döneminde ve Cumhuriyet döneminde yapıt üretmeyi sürdürmüşlerdir.

1923'ten 1940'a dek geçen dönemde Kurtuluş Savaşı'nın neticesinde ülkenin tümünde meydana gelen birliğin, yapılan inkılâplarla yeniliklerin etkisi ile yazar ve şairler, yapıtlarında “memleket edebiyatı” anlayışı ile Anadolu'yu ve Anadolu toplumlarını konu edinmiştir. Ulusu teşkil eden değerler, ulusun yaşamında öne çıkan unsurlar değişik tarafları ile ele alınmıştır. Sanatçılar, milli edebiyat zevki ile Batı edebiyatına ait değerleri birleştirmek üzere gayret etmiştir. Bu devirde de Batı kültürüyle ve medeniyeti örnek alınmıştır -Tanzimat’taki gibi- yanlış Batılılaşma eleştirilmiştir

Yazar ve şairlerimiz, Anadolu’yu tabiat güzellikleri, insanı, toplumsal yaşamıyla ve kültürel değerleri ile yazınsal yapıtlarına yansıtmıştır. Yapıtlar ele alındığı zaman 1923'ten 1940'a geçen süreçte yazılan eserlerde Türk tarihiye ve Atatürk ile alakalı konuların öne çıktığı anlaşılmaktadır. 1940'lı senelerden sonra yapıtlarda ferdi his ve problemler de ele alınmıştır. Roman, öykü, tiyatro, deneme vb. Batı edebiyatından alınan nesir türlerinde, teknik açıdan daha önceki devirlere kıyasla yetkin yapıtlar üretilmiştir. 

 

Genel özellikler

Türk edebiyatı Cumhuriyet döneminde toplumcu bir nitelik arz etmekte, realist bir anlayış görülmektedir.

  • Bu devirde aruzun yerine hece kullanılmıştır, şiirlerde günlük dile yer verilmiştir.
  • Bu dönemdeki şiirin şekil açısından daha da serbestleştiği söylenebilir.
  • Yazı dili ile konuşma dili arasındaki farklılıklar ortadan kalkmıştır.
  • Dilde sadeleşme girişimleri bu devirde de devam etmiştir.
  • Şiir, roman, öykü, tiyatro, deneme vb. türlerde kayda değer gelişmeler olmuştur.
  • Cumhuriyet’in kuruluşu ile 1940 seneleri arasında eser yazan şairlerle yazarlar “halka doğru” anlayışına sahiptir.
  • Edebiyatta Anadolu öne çıkmış, Anadolu aydınları da  kendini göstermeye başlamıştır
  • Halk edebiyatına ilgi artmıştır.