İstiare Nedir? İstiare Örnekleri
İstiare nedir? İstiare örnekleri... Edebi sanatlar... Edebiyat sanatları... Yazın sanatları... Söz sanatları... Eğretileme... Metafor... Detaylar Butik Kitap'ta...
İstiare nedir? İstiare örnekleri
Bir sözcüğün benzetme amacı ile başka bir sözcüğün yerine kullanılmasına istiare denir. İstiâre bir benzetme ve mecaz sanatıdır.
Açık İstiare: Benzetme unsurlarından yalnızca kendisine benzetilenin bulunduğu istiâre çeşididir. Bu eğretileme türünde benzeyen bulunmaz. Açık istiare genel olarak mazmunlar üstünden yapılır.
Ah eylediğim serv-i hıramanın içindir
Kan ağladığım gonce-i hadanın içindir.
Benzeyen: boy, dudak (söylenmemiş)
Benzetilen: serv-i hıraman, gönce-i handan
Kapalı İstiare: Benzetme unsurlarından yalnızca benzeyenin söylenmesi ile gerçekleştirilen istâre çeşididir. Kapalı istiarelerde benzetme sanatı da vardır. Bu istiare çeşidinde benzetilen yoktur.
Gönül bir kafeste tutsaktır
Uçmak ister uçamaz
Benzeyen: gönül
Benzetilen: kuş (söylenmemiş)
Eşçar-ı bağ hırka-i tecride girdiler
Bâd-ı hazan çemende el aldı çenardan (eşçar-ı bağ: bağdaki ağaçlar, hırka-i tecrid: tecrit hırkası, bad-ı hazan: hazan rüzgarı)
Temsili İstiâre: Benzetme unsurlarından biri ile çok sayıda benzerliği sıralamak suretiyle gerçekleştirilen istiâre çeşididir.
- Birçok özellik, kullanılmış olan ilgili unsura temsil ettirilmek suretiyle sıralanmaktadır.
- Bir açıdan sembolik şiirdeki “sembolizm” kavramı bu istiare çeşidinde görülür.
- Şiirin tümünden hareket edilerek “benzeyen” ile “benzetilen” bulunabilmektedir.
Artık demir almak günü gelmişse zamandan
Meçhûle giden bir gemi kalkar bu limandan
Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol;
Sallanmaz o kalkışta ne mendil, ne de bir kol
Rıhtımda kalanlar bu seyahatten elemli
Günlerce siyâh ufka bakar gözleri nemli
Benzeyen: ruh
Benzetilen: gemi
