Mevlana ve Eserleri
Mevlana ve eserleri... Büyük Türk mutasavvıfı Mevlana... Tasavvuf, din, şiir, sanat, raks ve sema... Detaylar Butik Kitap'ta...
Mevlana ve eserleri
Mevlana'nın gerçek adı Muhammet Celalettin’dir. 1207 senesinde Belh'te doğan Mevlâna, Horasanlı'dır. Annesi Belh emirinin kızı, babası “sultanü’l ulema” olarak bilinen meşhur mutasavvıf Bahaettin Velet’tir. Moğol istilasının ardından Anadolu’ya göç ederler ve bu esnada Nişabur’da Feridüttin Attar ile karşılaşırlar. Attar, Mevlana’nın ileride bir alim olacağını ifade eder. İlk eğitimini “bilginlerin sultanı” olarak bilinen babası Bahaüddin Velet’ten, sonra da Seyyid Burhanettin Tirmizî’den almıştır, ardından Şems-i Tebrizi ile eğitimini devam ettirmiştir. Coşkulu bir sanatçıdır, bunun bir nedeni de Şems-i Tebrizidir. Şems ile ilişkisi müritleriyle büyük oğlunu rahatsız etmiştir. Şems’in ardından tanrısal güzelliği Selahattin Zerkub’da görmüştür, onu halifesi yapmıştır. Zerkub’un ardından Hüsamettin Çelebi, ondan sonra da Sultan Velet halife olmuştur. Mevlevilik tarikatını Sultan Velet kurmuştur ve sistemli hale getirmiştir. 2007 yılı, UNESCO tarafından Mevlâna senesi olarak duyurulmuştur Mevlana, eserlerinde "sebk-i Horasani" ile "sebk-i Iraki"özellikler görülür. Diğer bilgileri maddeler halinde verebiliriz:
- Mesnevi, Divan-ı Kebir, Fihî Ma Fih, Mektubat, Mecslis-i Seba eserleridir. Bunlar Farsçadır fakat kimi beyitleri Türkçedir.
- Mesnevi’nin ilk 18 beyti sazlıktan koparılan kamışın öyküsünü, insan-ı kâmil çerçevesinde anlatır. Burası Mesnevi’nin özetidir. İlk 18 beyit Mevlâna tarafından, kalan kısımsa Hüsamettin Çelebi tarafından yazıya dökülmüştür.
- Mesnevi’nin tahlilini, kısımlar halinde Talibi, Şerh-i Mudalat-ı Mesnevi/Yetimü’ş Şüruh; Bursalı İsmail, Hakkı Ruhü’l Mesnevi; Yusuf Sineçak, Cezire-i Mesnevi ismi ile gerçekleştirmiştir. Yusuf Sineçak’ın eserini Şeyh Galib Semahatü Lemaatı Bahru’l-manevi bi-Şerhi Cezireti’l Mesnevi ismiyle şerh etmiştir.
- Meclis-i Seba’da yedi vaazı vardır.
- Mektubat’ta Anadolu’daki kimi devlet büyüklerine yolladığı 147 mektup vardır.
- Fihi Ma Fih’te din, tasavvuf ve şiir üstüne görüşlerini anlatan sohbetler vardır.
- Mevlana’nın failatün/failatün/failün vezniyle kaleme aldığı Mesnevi’nin beyit sayısı 25.618’dir.
- Divan-ı Kebir’de Farsçanın yanında Türkçe, Rumca ve Arapça şiirler vardır. Toplamda 40.000’den fazla beyit bulunur.
- Fihi Ma Fih: Onun içindeki içinde anlamına gelir.
- Divan-ı Kebir’deki gazellerinde Şems ile Hamuş mahlasını tercih etmiştir.
- Divan-ı Kebir’in öteki ismi Divanü Şems-el Hakayık’tır.
- Mesnevi, Mesnevi-i Manevi olarak da anılır.
- Mevlâna, “Hüdavendigar, Molla-yı Rum, Belhî, Rumî ve Konevî” isimleriyle de bilinir.
