Osmanlı Edebiyatı Nedir?

Osmanlı edebiyatı... Osmanlı yazını var mıdır? Edebiyat-i Osmanî... Osmanlı Türkçesi... Klasik edebiyat... Türk edebiyatı... Divan edebiyatı... Osmanlı Türk edebiyatı... Detaylar Butik Kitap'ta...

28 Dec 2021 Genel 807

Osmanlı edebiyatı nedir?

Genel olarak Osmanlı döneminde icra edilen edebiyata verilen Osmanlı yazını ismi, aslında eksik ve yetersiz bir isimlendirmedir. Bunun en önemli nedeni, Osmanlı döneminde yek-vücut bir edebiyatın bulunmamasıdır. Osmanlı dönemine şöyle bir bakacak olursak bu dönemde divan edebiyatının dışında bir halk edebiyatının da bulunduğunu görürüz. Bu da Osmanlı döneminde icra edilen edebiyatın, yazılan şiirlerin gerek şekil gerekse içerik açısından farklı taraflara sahip olduğunu göstermektedir. Elbette sadece bu değil: Aynı zamanda Osmanlının altı yüz yılında sadece divan edebiyatı ya da klasik Türk edebiyatı ürünleri üretilmemiştir, ayrıca Osmanlının son döneminde, Batılılaşmanın da etkisi ile yeni bir edebiyat vücuda getirilmiştir. Ki buna modern Türk edebiyatı adı veriyoruz. Dolayısıyla bütün bir Osmanlı dönemine tek bir edebiyat anlayışının hakim olduğu zannıyla bakmamak ve yaklaşmamak gerekir. 

Edebiyat-i Osmanî

Osmanlı edebiyatı terimi eski dilde edebiyat-i Osmanî şeklinde de adlandırılmıştır. Bu terimi okuduğumuzda belki de hemen aklımıza divan edebiyatı gelmektedir. Oysa modern Türk edebiyatının başlatıcılarından biri olan Namık Kemal de yaptığı edebiyat için bu terimi kullanmaktaydı. Öyleyse, modernleşme döneminde yazılan hikaye ve romanları da çok rahat bir biçimde Osmanlı dönemi edebiyatı içinde değerlendirebiliriz. O halde Osmanlı yazını, Osmanlı Devleti'nin yaşadığı dönemde yazılan tüm edebi ürünleri kapsamaktadır. Hangi anlayışa, hangi sosyal sınıfa, hangi yüzyıla ait olursa olsun esas itibarıyla Osmanlı yazını homojen bir özellik göstermemektedir.