Ziya Paşa Kimdir?
Ziya Paşa kimdir? Ne zaman doğmuştur, ne zaman yaşama gözlerini yummuştur? En önemli eserleri nelerdir? Tanzimat şairi Ziya Paşa... Detaylar Butik Kitap'ta...
Ziya Paşa kimdir?
Divan şiirine benzer şiirler yazan Ziya Paşa'nın fikirleri Batılıdır ama kimi zaman daha yerli bir şair gibi davranır. Şair, Tanzimat şiirinin neredeyse tüm özelliklerini kendinde toplar. Tanzimat şiirini teşkil eden 4 tesir onda görülmektedir:
- Divan şiiri
- Mahallileşme cereyanı
- Aşık tarzı
- Batı etkisi
Pek çok şiiri biçim ve dil açısından Divan şiiri kategorisinde değerlendirilebilir. Kimi eserleri de halk şiirine benzemektedir. Onun bu özelliği çelişkili bir tavır sergilemesine neden olmuştur. Londra’da Hürriyet Gazetesi’nde yayımladığı “Şiir ve İnşa” isimli yazısında Baki, Necati, Nef’i'nin divanlarındaki eserleri Türk şiiri olarak görmeyen, Nedim ile Vasıf’ın şarkıları da dahil olmak üzere Divan şiirinin şahsiyetsiz, melez bir edebiyat olduğunu söyleyen şair, halk şairlerini hakiki Türk şairi sayar. Ardından yazdığı "Harabat" isimli antolojideyse Türk şiirinin özünü Ahmet Paşa, Necati ve Baki’nin oluşturduğunu, halk şairlerinin şiirlerininse bir eşek gibi anırdığını ifade eder. Bu da onun çelişkisidir.
Ziya Paşa bilhassa terkib-i bent ve terci-i bendlerde çok başarılıdır. Bazı beyitleri vecize olarak dillerdedir. Düzyazı da yazmıştır. Düzyazıları süslüdür. En önemli yapıtı eleştiri biçiminde kaleme aldığı Zafername'dir. Bu şiir Ali Paşa'yı eleştirmektedir. Başka bir eseri Harabat adlı Divan şiiri örneklerini topladığı antolojidir. 3 ciltten oluşan kitapta Arap, İran, Türkiye ve Orta Asya'daki şairlerden seçilmiş eserler vardır.
Düzyazı şeklindeki yapıtlarından birisi Rüya isimli küçük bir eseridir. Yazınımızda ilk röportajdır ve karşılıklı konuşma biçiminde yazılmıştır. Eserde, Sadrazam Ali Paşa’nın kötü idaresinden söz edilmiştir.
Defter-i Amal Mukaddimesi, Jean Jacque Rousseau’nun “İtiraflar” isimli eserinden esin ile yazılmıştır.
