Cumhuriyet Edebiyatında Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışı
Cumhuriyet edebiyatında milli edebiyat zevk ve anlayışı... Cumhuriyet edebiyatı... Türk edebiyatı... Roman... Detaylar Butik Kitap'ta...
Cumhuriyet edebiyatında milli edebiyat zevk ve anlayışı
Cumhuriyet döneminde, milli edebiyat zevk ve anlayışını devam ettiren romanlarla hikayelerin nitelikleri şöyledir:
- Cumhuriyet’in ilk dönemindeki ürünlerde öykü ve romanlar bu anlayış ile kaleme alınmıştır.
- Cumhuriyet ile beraber politik, iktisadi ve sosyal yaşamdaki değmeler edebiyata da yansımıştır: Anadolu’ya açılma, Anadolu’dan söz etme ve Anadolu insanını merkeze alma...
- Bu öykü ve romanlar ile milli edebiyat dönemi roman ve öyküleri arasındaki fark, Atatürk ilkeleriyle devrimlerini konu edinme, savaştan sonraki yaşamı da anlatmadır. Anadolu coğrafyasıyla toplumunu anlatma açısından da bir ortaklık vardır.
- Bu anlayışı devam ettiren öykülerde Maupassant tarzı öykünün (olay öyküsü) nitelikleri görülmektedir.
- Romanlarda ve öykülerde sosyal ve kültürel farklılıklar, ülkeyle toplumun problemleri, Milli Mücadele, eski-yeni çatışması, köyle kasaba insanının yaşamı, tarihsel konular, yanlış Batılılaşma konuları ağırlıktadır.
- Gerçekçilik akımından etkilenilmiştir, Birinci Dünya Harbi ile Milli Mücadele yapıtlarda ele alınmıştır.
- Toplumun sıkıntılarıyla aydın-halk çatışması yapıtlara yansımıştır.
- Batıl inançlarla hurafeler tenkit edilmiştir.
- Yapıtlar Atatürk ilkeleriyle devrimlerine uygun bir bakış ile kaleme alınmıştır.
- Toplumsal faydayı esas alan eserler yazılmıştır.
- Sık sık Doğu-Batı kıyaslaması yapılmıştır.
Mehmet Rauf, Atatürk’e ithaf ettiği Halas adlı romanında genç ve yurtsever bir subay olan Nihat’ın Kurtuluş Savaşı çizgisindeki aydınlanışını, Harabeler’de ise iktisadi kalkınmışlığın Cumhuriyet için önemini detaylandırmıştır.
Yakup Kadri Yaban romanında köylüyle aydın arasındaki çatışmaları anlatmıştır. Bu roman Karaosmanoğlu'nun 1921 senesinde Tetkik-i Mezalim Heyeti'yle Anadolu’ya gerçekleştirdiği gezinin sonucudur. Sodom ve Gomore'yle Hüküm Gecesi’nde toplumsal yozlaşmayı anlatmıştır.
Reşat Nuri Yeşil Gece'de I. Dünya Harbi'nden Cumhuriyet’in ilanının hemen sonrasına kadar geçen süreci anlatmıştır. Medresede eğitim gören Ali Şahin bu eğitimi yetersiz bularak öğretmen okuluna geçmiştir, Batı Anadolu’da öğretmenlik yapmaya başlamıştır. Cumhuriyet ideolojisine sahip olan kahraman burada toplumla çatışmıştır.
Halide Edip, Vurun Kahpeye'de öğretmen olan Aliye'nin atandığı kasabadaki yozlaşmış ve Osmanlı hükümetine destek veren halkıyla yaşadığı çatışmaları anlatmıştır.
Peyami Safa, Sözde Kızlar'da başkahraman Mebrure'nin babasının ölümünden sonra sığındığı akrabalarıyla yaşadığı çelişkileri anlatmıştır.
