Dertli Kimdir? Şiirlerinden Örnekler
Dertli kimdir? Şiirlerinden örnekler... Halk edebiyatı... Aşık edebiyatı... Aşıklar... Halk şairleri... Türk halk edebiyatı... Detaylar Butik Kitap'ta...
Dertli kimdir?
Dertli'nin asıl adı İbrahim’dir. Bolu'nun Gerede ilçesinin, bugün ilçe olan Reşadiye (Yeniçağa) beldesinin Şahnalar köyünde dünyaya gelmiştir. Bektaşi'dir ve badeli âşıktır. İlk eserlerinde “Lütfî” Mısır dönüşünün ardından söylediği şiirlerindeyse başından geçen farklı olaylardan dolayı “Dertli” mahlasını kullanmıştır. İstanbul’da Beşiktaş, Aksaray, Tahtakale, Çemberlitaş, Yenibahçe, Unkapanı, Üsküdar; Konya’da Sulukahve âşıklar kahvelerinde şiirler söylemiştir. Ardından Halep, Şam ve Mısır’a gitmiştir. On sene kalıp döndükten sonra Amasya, Çankırı, Ankara, Sivas gibi şehirleri gezmiştir ve İstanbul’da yaşamaya başlamıştır.
Muamma çözme konusunda meşhurdur. İstanbul’da semai kahvesinde tüm muammaları çözmüştür. Aruzla ve heceyle yazmıştır. Aruzlu şiirlerinin dili ağırdır. Divan’ı bulunmaktadır fakat asıl şöhretini heceli şiirleri ile temin etmiştir. Fes ile saz üstüne şiirler kaleme almıştır. Şiirlerinin ana temasını din ve tasavvuf, beşerî aşk, sosyal konular, hicivle mizah, doğa ve doğa güzellikleri, gurbet, hasret, dert, sıkıntı, gibi oluşturmaktadır.
Âşık kolu oluşturmuştur. Bu âşık kolunda Geredeli Figanî, Mudurnulu Yağcı Emin, Çankırılı Pinhanî, Çankırılı Cudi, Ilgazlı Naili ve Kastamonulu Yorgansız Hakkı gibi Bolulu, Çankırılı ve Kastamonulu âşıklar yetişmiştir.
Şiirlerinden örnekler...
Örnek 1
Telli sazdır bunun adı
Ne ayet dinler, ne kadı
Bunu çalan anlar kendi
Şeytan bunun neresinde?
Abdest alsan aldın demez
Namaz kılsan kıldın demez
Kadı gibi haram yemez
Şeytan bunun neresinde?
Venedik'ten gelir teli
Ardıç ağacından kolu
Be Allahın şaşkın kulu
Şeytan bunun neresinde?
İçinde mi, dışında mı
Burgusunun başında mı
Göğsünün nakışında mı
Şeytan bunun neresinde?
Dut ağacından teknesi
Girişten bağlı perdesi
Behey insanın teres'i
Şeytan bunun neresinde?
Dertli gibi sarıksızdır
Ayağı da çarıksızdır
Boynuzu yok, kuyruksuzdur
Şeytan bunun neresinde?
Örnek 2
Harâba kul olduk bezm-i elemde
Abat olsak da bir, olmasak da bir!
Düştük çare nedir dâma âlemde
Azat olsak da bir, olmasak da bir!
Aşk oduna yanmış ciğer-kebabız
Hicr ile giryânız, dide pür-abız
Yapılmış, yıkılmış, hane-harabız
Bünyat olsak da bir, olmasak da bir!
Bir Şirin elinden aşk meyin içtik
Hak ile batılı farkedip seçtik
Varlık dağlarını deldik de geçtik
Ferhat olsak da bir, olmasak da bir!
Ey Dertli âlemde biz şah-ı diliz
Hak'tan hakikatten âgâh-ı diliz
Tarik-i esrâra ervah-ı diliz
İrşat olsak da bir, olmasak da bir!
Örnek 3
Hatırlayıp sual etmez halimden
Kirpikleri kara kalem kaşlı yar
Zikr ü fikri gitmez benim dilimden
Anadan gülmedik garip başlı yar
Esb-i aşka süvar olsam yakışmaz
Hun-i didem deryalara karışmaz
Çoktan beri küsülüdür barışmaz
Benim ile mercimeği taşlı yar
DERTLİ seril sefil gurbet ellerde
Beyhude şöhreti gezer dillerde
Paşam gelir deyü gözü yollarda
Elleri kınalı gözü yaşlı yar
