Fıkra, Makale, Hatıra ve Gezi Yazısı
Fıkra, makale, hatıra ve gezi yazısı... Yazı türleri... Öğretici metinler... Edebiyat... Edebi türler... Detaylar Butik Kitap'ta...
22 Jul 2022
Genel
998
Fıkra, makale, hatıra ve gezi yazısı
Fıkra (köşe yazısı):
- Gazetelerle dergilerde, köşe yazısı olarak yayımlanan, günlük hadiselerden söz edildiği, bu hadiseleri farklı açılardan ele alan, yorumlayan düz yazı türüne fıkra denmektedir
- Fıkralarda iddia edilen görüşlerin kanıtlanması gibi bir amaç bulunmaz. Anlatılanların yorumu okuyucuya bırakılır.
- Fıkralarda erek, okuru aydınlatmak ve kendi düşünceleri çerçevesinde fikir sahibi yapmaktır.
- Türk yazınında Ahmet Rasim, Ahmet Hâşim, Falih Rıfkı Atay, Yusuf Ziya Ortaç, Peyami Safa, Burhan Felek ve Çetin Altan fıkra yazarları arasındadır.
Makale:
- Bir fikri tanıtmak veya bir realiteyi savunmak üzere kaleme alınmış düz yazı türüne makale makalede temel fikirdir.
- Tüm alanlarda ve konularla ilgili makale yazılabilir.
- Makale yazan kişi okuru ikna etme amacına sahiptir.
- Belirli bir plan çerçevesinde yazılan makalelerde, detay vermeksizin konuya girilmektedir.
- Türk yazınında ilk makaleyi Tercüman-ı Ahval gazetesinde “Şinasi” yazmıştır.
Hatıra (Anı):
- Bireysel hayatın belli bir aşamasını veya tümünü anlatmak için kaleme alınmış yazınsal metinlere hatıradenmektedir.
- Ünlü bilim adamlarının, sanatkarların veya siyasetçilerin anıları, hem yaşamlarını öğrenme bakımından hem de dönemlerine ilişkin bilgi sahibi olmamız bakımından önemlidir.
- Türk yazınında anı türünde birçok yapıt üretilmiştir. Ziya Paşa’nın “Defter-i Âmâl”, Halit Ziya’nın “Saray ve Ötesi, Kırk Yıl” isimli yapıtları anı türünün ilk örneklerindendir.
- Anı türünü öteki temsilcileri arasında Ercümend Ekrem Talu “Geçmiş Zaman Olur Ki”, Minâ Urgan “Bir Dinazorun Anıları”, Hilmi Yavuz “Ceviz Sandıktaki Anılar” eserleri le gösterilebilir.
Gezi yazısı:
- Gezilip görülen yerlerle alakalı bilgi, gözlem ve anıları ortaya koyan metinlerdir. Bu tip yazılar toplum bilim ve coğrafya vb. bilimlere kaynak olan yapıtlardır.
- Seyahat yazarı gezdiği yerlerin tabiatlarına ilişkin bilgi vermesinin yanı sıra, gezdiği yerlerin toplumlarının âdet, gelenek ve göreneklerine ilişkin de bilgi sahibi olmamızı temin eder.
- Türk yazınında bu türün ilk örneğini Evliya Çelebi “Seyahatnâme” isimli yapıtı ile vermiştir.
