Gülşehri Kimdir? Şiirlerinden Örnekler

Gülşehri kimdir? Şiirlerinden örnekler... Türk şiiri... Divan şiiri... Divan edebiyatı... Anadolu sahası divan edebiyatı... Detaylar Butik Kitap'ta...

25 Jul 2022 Genel 1500

Gülşehri kimdir?

Gülşehri'nin isminin Ahmet ya da Süleyman olabileceği Mantıku’t Tayr’daki mısralardan anlaşılmaktadır. Anadolu sahasında mahlas kullanmayı tercih eden ilk şairdir. Fabl yazınının ilk şairidir. Gülşehri, mahlasını Kırşehir’in gül şehri olmasından almıştır. Kırşehir’de Mevleviliği yaymıştır ve tekke açıp hizmete sunmuştur. Feridüddin Attar’dan failatün/failatün/failün vezniyle Mantıku’t Tayr’da ahilikten söz ettiğinden ahi olduğu düşünülmektedir. Bu yapıt 4437 beyitten müteşekkildir ve alegoriktir. Mantıku’t Tayr’da 186 öyküye yer vermiştir, Mesnevi’den, Gülistan’dan, Kelile ve Dimne’den ve Kabusname’den faydalanmıştır. Ömer bin Mezid ve Hacı Kemal mecmualarında Gülşehri'den söz etmiştir. Mantıku’t Tayr’ın sonunda Türk dilinin kıymetli bir dil olduğunu yazılıdır:

“Ben bu Türkî defterin çün dürmeyen

Parisîçesiyle değüştürmeyen

Kimse böyle tonlu sözler söylemedi

Kimse bundan yig kitap eylemedi.”

Mantıku’t Tayr’da cihanın altı eri olan Senai, Nizami, Sadi, Atar, Mevlana ve Veled’den söz etmiş, kendisinin de yedinci er olduğunu belirtmiştir.
Ali Şir Nevâî de Lisânü’t-Tayr isimli yapıtını Attâr’a nazire şeklinde kaleme almıştır.
Mantıku’t Tayr’ın öteki adı Gülşenname’dir.
Farsça kaleme aldığı Felekname’de bu dünyayla öteki dünyayı anlatmıştır. Ayet parçaları kullanmıştır, ruhun yolculuğundan söz etmiştir.
Felekname’yi Gazan Han’a adamıştır.
16 taraktan oluşan Aruz-ı Gülşehri’de aruz ölçüsünü anlatmıştır.
Kudûrî Tercümesi bulunmaktadır fakat bulunamamıştır. Bu yapıtın varlığını Mantuku’t Tayr’da bahsetmiştir.
Anadolu’daki fabl yazınının ilk sanatçısıdır.
Ahmedi İskendername’sinde Gülşehri’den söz etmiştir.
Kemal Ümmî de Gülşehri'den söz etmiştir.
Mantıku’t Tayr’da Leyla ve Mecnun öyküsüne yer vermiştir.
Keramat-ı Ahi Evran isimli yapıtın ona ait olduğu kuşkuludur.
Türk yazınında Mesnevî öykülerinin ilk tercümesiyle şerhini gerçekleştiren de yine Gülşehrî’dir.
Kabus-nâme’de âhiliğe ilişkin az çok bilgi vermiştir. Ahiliğe ilişkin bilgi veren ilk yapıttır.