Hasanoğlu Kimdir? Şiirlerinden Örnekler
Hasanoğlu kimdir? Şiirlerinden örnekler... Azeri şiiri... XIII. yüzyıl... Divan edebiyatı... Detaylar Butik Kitap'ta...
Hasanoğlu kimdir?
XIV. asır Azerî sahasında yetişen Hasanoğlu, XIII. asrın sonunda ve XIV. asrın başında yaşadığı tahmin edilen Şeyh İzzeddîn-i Esferâyânî’dir. Türkçe şiirlerinde “Hasanoğlu”, Farsça şiirlerinde “Pûr Hasan” mahlasını kullanmıştır. Devletşah Tezkiresi’nde bir Divan’ı bulunduğu belirtilmektedir.
- Ayrıca şiirleri çağdaşı Seyf-i Serâyî’nin nazire mecmuasında bulunmaktadır.
- Sultan Gavri (ö. 1516) ve Ahmed-i Dai, Hasanoğlu’nun şiirlerine nazire yazmıştır.
- Nesimi ve Ahmed-i Dai’ye etki etmiştir.
- Mısır’a kadar geniş bir coğrafyada tanınmıştır.
- Aruz vezniyle yazılmış Türkçe üç gazeli bulunmaktadır.
Şiirlerinden örnekler...
Gazel
Apardı könlümi bir hoş gamer-yüz cân-fezâ dilber.
Ne dilber? Dilber-i şâhid. Ne şâhid? Şâhid-i server.
Men ölsem sen büt-i şengül, sürâhî, eyleme gülgül.
Ne gülgül? Gülgül-i bade. Ne bade? Bâde-yi ehmer.
Başımdan getmedi hergiz senünlen içtigüm bâde.
Ne bâde? Bâde-yi mestî. Ne mestî? Mestî-yi sâger.
Şahâ şîrîn sözün kılur Mısırda bir zamân kâsid.
Ne kâsid? Kâsid-i kiymet. Ne kiymet? Kiymet-i şekker.
Tutuşmayınca der âteş belürmez hislet-i enber.
Ne enber? Enber-i sûziş. Ne sûziş? Sûziş-i mecmer.
Ezelde cânım içinde yazıldı sûret-i meni,
Ne meni? Meni-yi sûret. Ne sûret? Sûret-i defter.
Hesenoğlu sana gerçi duâçıdır, velî sâdik.
Ne sâdik? Sâdik-i bende. Ne bende? Bende-yi çâker.
(Karamanlıoğlu, Ali Fehmi (hzl.) (1989). Seyf-i Sarâyî, Gülistan Tercümesi (Kitâb Gülistan bi’t-Türki). Ankara: TDK Yay. 367/184a.)
Gazel
Acab bilsem beni şeydâ kılan kim
Bana bu ışk odın peydâ kılan kim
Acablaram acab kaldum ilâhî
İmân ehlin dutup tersâ kılan kim
Kamışdan şeker ü taşdan cevâhir
Agaçdan dâneyi hurmâ kılan kim
Tenüm yetmiş iki dürlü damardur
Kimin irmak kimin deryâ kılan kim.
Ko bu tedbîri gel takdîri gözle
Bugünki va’deyi ferdâ kılan kim
Bu natun ferrişi her dem bu ferrâş
Bu arşun rengîni mînâ kılan kim
Hasan Oğlu bu bir katra menîden
Anun hûb sûretin zîbâ kılan kim.
(Canpolat, Mustafa (hzl.) (1982). Ömer Bin Mezîd, Mecmûatü’n-Nezâir. Ankara: TDK Yay. 150-151.)
Gazel
Necesen, gel, ey yüzü agım benim?
Sen eritdin odlara yagım benim.
And içerem senden artık sevmeyem,
Senin ile hoş keçer çagım benim.
Hüsn içinde sana mânend olmaya,
Esli yüce, könlü alçagım benim.
Al elimi ireyim meksûdime,
Koyma yürekde yana dâgım benim.
Sen rekîbe sirrini fâş eyledin,
Anın ile oldu şiltagım benim.
Kışladım kapında itlerin ile,
Oldu kûyin üşde yaylagım benim.
Ben ölicek yoluna gömün beni,
Baka dursun yara topragım benim.
Topragımdan bite hesretle ağac,
Kıla zârî cümle yapragum benim.
Bu Hesenoglu senin bendendürür,
Anı redd etme yüzi agum benim.
(Kerimli, Teymur (hzl.) (2009). İmaddedin Nesimi, Qazı Bürhaneddin, İzzeddin Hesenoğlu. Bakı: Çaşıoğlu Neşriyatı. 349.)
