Hoca Mesud Kimdir? Şiirlerinden Örnekler

Hoca Mesud kimdir? Şiirlerinden örnekler... Divan şiiri... Klasik şiir... Divan edebiyatı... Divan şairleri... Detaylar Butik Kitap'ta...

08 Sep 2022 Genel 132

Hoca Mesud kimdir? Şiirlerinden örnekler

Şeyhoğlu’nun hocasıdır. Gerçek ismi Mesud b. Ahmed’dir. Ahmet Yesevi’nin ardından “Hoca” lakabı ile anılan ikinci şairdir. “Emlehe’ş-şuara” ile “efsanehe’ş-şuara” olarak bilinir. Tercüme metodu açısından sağlam bir görüşü vardır. O, Türkçeye tercüme ettiği eserlerinin kelime kelime karşılıklarını vermemiş, okuyup anladığını yazmıştır. Süheyl ü Nevbahar adlı eseri yeğeni İzzeddin Ahmed’le birlikte yazmıştır. İlk 1000 beyti yeğeni geri kalanını da kendisi Farsçadan çevirmiştir. Süheyl ü Nevbahâr, Farsçadan tercüme edilmesine rağmen Fars edebi yatında bu isimde bir eser bilinmemektedir. Süheyl ü Nevbahar’nin diğer adı Kenzü’l Bedayi’dir.

  • Süheyl ü Nevbahar klasik mesnevi düzenine göre oluşturulmuş bu ilk eserde Hoca Mesud, Süheyl ile Çin Fağfurunun kızı Nevbahar arasındaki aşkı anlatmaktadır.
  • Eserde “vü, ki, çü” bağlacını çok kullanmıştır.
  • 5568 beyit olan Süheyl ü Nevbahar’ı feulün/feulün/feulün/feul vezniyle yazmıştır.
  • Tahsin Banguoğlu ve Cem Dilçin çalışmıştır.
  • Süheyl ü Nevbahar’ın önsözünde Türkçeyi övmüştür.
  • Kelile ve Dinme adlı eserini Aydınoğlu Emir Bey’in isteğiyle Nasrullah’tan çevirmiştir.
  • Kelile ve Dinme Anadolu Türkçesindeki ilk çeviridir.
  • Ferhengname-i Sadi Bostan’ın ilk Türkçe tercümesidir.

Şiirlerinden örnekler

Süheyl ü Nevbahar'dan
Kamu halk ilk uyhuya oldı tuş 
Denizde balık yatdı yuvada kuş

Melik-zâde aldı eline kemend
Sanasın uyumamağa içdidi and

Kemendini atdı vü tutdı ucın 
Düşürdi dam üstine ağdı gücin

Bihbirini kuçdılar öpdiler 
Sanasın yanar oda su sepdiler

Süheyl'ün elini tutup Nevbahâr 
Iletdi odasına, andan sorar:

-Ki bensüzgünün dün nite geçdidi 
Hele cân tenümden benüm uçdıdı

Süheyl eydür ana ki "Hoş kanuma 
Susadun, kasdun eyledün cânuma

-2-

Peşiman-vânım bunda geldüğüme 
Beni komadı ışk bildüğüme

Gülümsündi işidicek Nevbahâr
Nitekim güler, gül olıcak bahar

Didi "iy benüm işimün çâresi 
Gözüm nûn vü bağrumun paresi

Benüm hâlümi dahi itgil kıyâs 
Ki sensüz düğünüm bana oldı yas

Günüm şöyle geçdi eğer biledün 
Tana kaluban merhamet kıladun

Ne su içdüm ü ne yiyesi yidüm 
Ne bir lâhza dinlendüm ü uyudum

Kan ahmışdı ağlamakdan gözüm 
Bulaşmış idi kan yaşına yüzüm

Öğütlendi ki akılunı dir
Yime gussa kim kişiyi gussa yir

Bayağı bigi yi, iç oyna vü gül 
Eğer itmesizen kifayet değül"


GAZEL

Toldur kadehi sun elüme kıl beni serhoş 
Ger ağu ola yârüm adına idiven nûş

Bu od ile kim ışkı yüregüme bırahdı 
Sanma ki damarâağı kanum eylemeye cûş

Kirpüklerinün nâzük ohı sineme batdı 
Smamağıçun sun elüni demreni gör uş

Yüzün göreli gitmeyiser yaş gözümden 
Lâbüd güneşe kim ki baha gözi ola yoş

Her gice karanuda hayilün beni ister 
Koma yalunuzgelmeğe bir kimse, bile, koş