Karşılaştırmalı Edebiyat Nedir? Mukayeseli Edebiyat
Karşılaştırmalı edebiyat nedir? Mukayeseli edebiyat... Edebiyat... Edebi eser... Yazınsal yapıt... Yapıtların farklı kriterler çerçevesinde karşılaştırılması... Detaylar Butik Kitap'ta...
Karşılaştırmalı edebiyat nedir? Mukayeseli edebiyat
Karşılaştırmalı edebiyat, nitelik bakımından birbirine benzeyen iki farklı yazınsal metni farklı açılardan ve parametreler ile mukayese etmektir. Günümüzde oldukça popüler bir alan olan mukayeseli edebiyat disiplini, bir edebi eserin değerinin ortaya çıkmasını da sağlamaktadır. Hem kendi kültürü içinde hem de dünya ölçeğinde üzerinde durulan edebi eserin ne tür bir durum arz ettiği yapılan karşılaştırmalarla ortaya çıkmaktadır.
Karşılaştırmalı yazın, evvela dünya edebiyatlarının karşılaştırılması ile ortaya çıkmıştır. Daha sonra ulusal yazınlar da bu kapsamda karşılaştırılmaya başlanmıştır. Karşılaştırılan bu edebi metinler roman-roman, şiir-şiir ve hikaye-hikaye gibi aynı tür metinler olabileceği gibi roman-hikaye, hikaye-mesnevi, efsane-destan gibi farklı türdeki metinler de olabilir. Karşılaştırma esnasında belli kriterler kullanılabilir. Yani karşılaştırmanın yapılacağı bir açı olmalıdır.
- Tematik düzen
- yapısal özellikler
- eserin dünya edebiyatındaki yeri
- farklı metinlerle kurduğu ilişkiler vb. karşılaştırmada merkeze alınabilir.
Tarihsel, toplum bilimsel ve tür açısından yazınsal yapıtlar ele alınabilir. Mukayese edilen eserler aynı ulusun yazınına ait olabileceği gibi farklı ulusların yazınına ait de olabilir. Son zamanlarda karşılaştırma çalışmaları türler-arası bir mahiyette yapılmaktadır. Örneğin bir filmle roman, bir tiyatro eseri ile roman gibi.
Mukayeseli edebiyat, kuramsal merkezde de yapılabilir. Yani eleştiri kuramlarından birini dikkate almak suretiyle yapılan çalışmalar da karşılaştırmalı edebiyat bağlamında değerlendirilmektedir.
Ancak bilinmelidir ki karşılaştırılacak eserler arasında benzer noktalar bulunmalıdır. Eğer bu eserler arasında belli ortak noktalar yoksa karşılaştırma yapmak imkansızdır.
