Kaygusuz Abdal Kimdir? Eserleri Nelerdir?
Kaygusuz Abdal kimdir? Eserleri nelerdir? Tasavvuf şiiri... Mutasavvıf şairler... Alevi Bektaşi şiir geleneği... Detaylar Butik Kitap'ta...
Kaygusuz Abdal kimdir? Eserleri nelerdir?
Gerçek ismi Alâeddin Gaybî, mahlası da Gaybi'dir. Teke ili Alaiye sancak beyinin oğludur. Bunun yanı sıra “Kul Kaygusuz, Miskin Kaygusuz, Sarayî, Miskin Sarayî” vb. mahlasları da şiirlerinde kullanmıştır. Bir av esnasında kendisine geyik suretinde görünmüş olan Abdal Musa’nın peşinden giderek ona bağlanmıştır. Yaşamına ilişkin bilgiler menakıbnamesindedir. Tasavvuf şiirinin Yunus’tan sonraki en bilinen temsilcilerindendir.
- Divân, Gülistân, Mesnevî-i Baba Kaygusuz (I-II-III), Gevhernâme, Minbernâme manzum eserleridir.
- Budalanâme, Kitâb-ı Miğlâte, Vücûdnâme, Risâle-i Kaygusuz Abdal (Tercüme) ise mensur eserleridir.
- Saraynâme ve Dil-güşâ da manzum mensur karışık eserleridir.
Divanında 350 tane şiiri bulunur ve pek çoğu gazeldir, bunun yanı sıra 20-30 dolayında hece ile yazılmış şiirleri de bulunmaktadır. “Dolabname” kasidesiye terci-i bend ve terkib-i bend de divanda yer almaktadır. Heceyle kaleme alınanlar şathiyeye benzer. Kimi şiirleri ilahiyle nutuk gibidir.
Kaygusuz Abdal'ın şiirlerinden örnekler...
Nefes
Beğlerimiz, elvan gülün üstine
Ağlar gelür şahum Abdal Musa'ya
Urum abdalları postun eğnine
Bağlar gelür şahum Abdal Musa'ya
Urum abdalları gelir dost deyü
Eğnimüzde aba, hırka, post deyü
Hastaları gelür, derman isteyü
Sağlar gelür şahum Abdal Musa'ya
Meydanında dara durmuş gerçekler
Çalınur koç kurbanlara bıçaklar
Döğülür kudümler altun sancaklar
Tuğlar gelür şahum Abdal Musa'ya
Benim bir isteğüm vardır Kerim'den
Münkir bilmez, evliyanın sırrından
Kaygusuz'um ayru düşdüm pirimden
Ağlar gelür şahum Abdal Musa'ya
Ben Bu Aşka Düşeli
Ben bu aşka düşeli
Bu sakalı kırkarım
Dost ile bilişeli
Bu sakalı kırkarım
Ben kırkarım o biter
Çimende bülbül öter
Usta berber der yeter
Bu sakalı kırkarım
Aşka olup mülazım
Bilindi cümle razım
Gayrı sakal ne lazım
Bu sakalı kırkarım
Ben çalarım tanbura
Giyinirim tennure
Hak çerağın uyara
Bu sakalı kırkarım
Var mı bunda bir hatam
Gayrı gönülden atam
Çok mu gelir bir tutam
Bu sakalı kırkarım
Ben gezerim yazıda
Kuvvetim var bazuda
Ne işim var kazıda
Bu sakalı kırkarım
Kaba sakal istemem
Hep kesilse gam yemem
Hiç kısa uzun demem
Bu sakalı kırkarım
Sakalımla başımı
Bıyığımla kaşımı
Hak onara işimi
Bu sakalı kırkarım
Kaygusuz Abdal menem
Fartı furtu bilmenem
Bir tüğünü koymanam
Bu sakalı kırkarım
