Öz Kurmaca Nedir?
Öz kurmaca nedir? Öz yaşam öyküsü... Öz kurmacayla öz yaşam öyküsü arasındaki fark nelerdir? Kurmaca... Fiction... Fiksiyon... Gerçeğimsi... Kurmaca gerçeklik... Detaylar Butik Kitap'ta...
Öz kurmaca nedir?
Oto-fiction olarak da bilinen bu terim, yazarın kendi benliğini yeniden kurmasıdır. Öz yaşam öykülerinden farklı olan bu tür kurmacalarda yazar, merkeze kendisini koysa da kendini yeniden kurarak roman ya da öykü kahramanı haline getirir. Aslında anlattığı kendisinin dışında biridir, okurlar romanı ya da öyküyü okurken yazara ait izleklerle karşılaşır ve karşılaştıklarına bakarak yazarın kendi hayatını anlattığını zannedebilir. Oysa bu bir aldatmacadır. Çünkü yazar, kendine ait izlekler kullansa da asıl itibarıyla anlattığı bir roman ya da öykü kahramanıdır. Yani eserde sözü edilen bir kurmaca dünya kişisidir. Ancak yazar, zaman zaman kendine ait özellikleri de romana ya da öyküye katmaktan geri durmaz. Amacı, doğrudan kendini anlatmak değildir, kendini anlatır gibi görünerek aslında kendini yeniden inşa etmek ister.
Kendini inşa eden yazar...
Yazarın kendini inşa etmesi demek, bir bakıma kendini bir roman kahramana temsil ettirmesi demektir. Bu mümkün müdür? Elbette mümkündür. Yazar kendini, yani geçmişini yeniden kurar. Kurduğu geçmiş, aslında şu anın üretimidir. Yazar, geçmişini kurarken belli bir mesafeden bakar olaylara ve durumlara. Onları kimi şekillerde yorumlar ve birtakım değerlendirmeler yapar. Böylece anlattıkları
- kendisinden
- kendi geçmişinden
- kendi beninden
yola çıkarak oluşturduğu yeni bir bendir. Öz kurmacalarda dikkat edilmesi gereken de budur. Yazarın doğrudan kendini anlatmadığını bilmek, bu yüzden de bir otobiyografik roman ya da öykü yazmadığını fark etmek oldukça önemlidir. Yazarın en önemli amacı, merkeze kendini koyarak ve kendinden yola çıkarak bir roman kahramanı yaratmaktır.
Okur şaşırır...
Elbette böyle olunca okur da şaşırır. Anlatılanın gerçek dünyanın kahramanı mı yoksa muhayyile ürünü mü olduğu konusunda tereddüt yaşar. Yazarın amacı da budur aslında. Yazar, okura yeni bir dünyanın kapılarını açarken gayrişahsi bir yazar olduğunu da belirtmiş olur. "Bu anlattığım benim zannediyorsunuz, değil mi? Aslında anlattığım kahraman ve onun maceraları bana ait değildir." demek ister.
