Servet-i Fünun Döneminin Genel Özellikleri
Servet-i Fünun döneminin genel özellikleri... Edebiyat-ı Cedide... Türk edebiyatı... Şiir... Roman, şiir, tiyatro... Detaylar Butik Kitap'ta...
Servet-i Fünun döneminin genel özellikleri
Bu dönemin şiiri, Tanzimat dönemi şiirinden çok farklıdır. Sanatkarlar, aruz ölçüsünün Türk dilinin ahengine en uygun kalıpları seçmiş ve yapıtlarını buna göre kaleme almışlardır. Şiirlerin dili musiki biçimindedir. Uyaklar ses benzerliğine dayanmaktadır. Batı edebiyatının “sone” tarzını şiirimize dahil etmişlerdir. Şiirlerin konularını çok ciddi şekilde genişletmiştir. Yaşamın hemen her hâliyle alakalı şiirler kaleme alınmıştır. Politikanın etkisi ile bireysel duygular, hüzün, melankoli vb. ögeler şiirlere yansımıştır. Divan şiiri nazım şekillerinden uzaklaşılmıştır ve “serbest müstezat” benimsenmiştir. Şiir dili çok ağırdır ve sanatlıdır. Arapça ve Farsça tamlamalara, kelimelere bol bol yer verilmiştir. Bu devrin şiirlerinde parnasizm ile sembolizmin tesiri vardır. Anjambman, yani tümceyi mısra ortasında bitirme, Servet-i Fünûn şiirinin önemli özelliklerindendir. Şiirde Tevfik Fikret, Alfred de Musset, François Coppée ve Sully Prudhomme’dan, romanda ise Halit Ziya ve Mehmet Rauf, Stendhal, Balzac, Goncourt Kardeşler ve Paul Bourget’den etkilenmiştir.
Servet-i Fünun dünyasının genel özellikleri
Bu devirde teknik açıdan sağlam romanlar kaleme alınmıştır ve çağdaş Türk romanının ilk örnekleri verilmiştir. Tanzimat devrindeki yapıtlardaki gereksiz betimlemeler yerini roman kahramanlarının betimlemesine bırakmıştır. Bu devir romanlarıyla hikayelerinde realizmle natüralizm akımının tesirleri vardır.
- Romanlara, İstanbul’un münevver kesimleriyle konak hayatı konu edilmiştir.
- Teknik açıdan nitelikli yapıtlar verilmiş olsa da dil açısından ağır ve sanatlı bir anlatım vardır.
- Fransız dilinin tesiri yapıtlara yansımıştır ve devrik tümce yapılarıyla eksiltili anlatımlara vardır.
- Sanatkarlar, gerçekçiliğin de etkisi ile yapıtlarda şahsiyetlerini gizlemişlerdir.
Servet-i Fünun tiyatrosunun genel özellikleri
- Edebiyat-ı Cedide sanatkarları, yaşamlarını sürdürdükleri politik devirde oyunların oynanmasına müsaade edilmeyeceğinden çok fazla tiyatro eseri kaleme almamışlardır.
- 1908’den başlayarak kimi denemeler yapılmıştır fakat bunlar, şiir, öykü ve roman türündeki gibi başarılı eserler değildir.
- Sanatkarlar tiyatro yapıtlarında konuşma diline yaklaşmaya çalışmıştır fakat bu konuda başarılı değillerdir.
- Bu devir tiyatro eserlerinde evlenme, boşanma, kadın hakları vb. hususlar ele alınmıştır.
- Edebiyat-ı Cedideciler içerisinde en çok Hüseyin Suat Yalçın tiyatro ile ilgilenmiştir. “Şehbal Yahut İstibdadın Son Perdesi”, “Deva-ı Aşk” yazdığı tiyatro eserlerindendir.
