Şeyhülislam Bahayi  (17 yy) Kimdir? Şiirlerinden Örnekler

Şeyhülislam Bahayi  (17 yy) kimdir? Şiirlerinden örnekler... Divan edebiyatı... Eski Türk edebiyatı... Detaylar Butik Kitap'ta...

28 Jul 2023 Genel 826

Şeyhülislam Bahayi  (17 yy) Kimdir? Şiirlerinden Örnekler

Kökü Hoca Sadettin’e ve Ebussuut Efendi’ye dayanmaktadır. Davutpaşa Medresesi’nde müderrislik, Selanik ve Halep kadılığı yapmış, keyif verici maddeler kullandığı için Kıbrıs’a sürülmüştür. Ardından Şam, Edirne ve İstanbul kadılığı, Anadolu, ardından Rumeli kazaskerliği yapmış, sonra Şeyhülislam olmuştur. Nüktedan bir kişiliği vardır. Mahlası Şeyhülislam Yahya tarafından verilmiştir ve onun etkisinde kalıştır.  Yahya’ya olan sevgisini “olmaz” redifli müzeyyel gazeliyle göstermiştir.

  • Divançesinde altı kaside, “Sakiname” ve “Niyazname” başlıklı iki küçük mesnevi, dört kıta, iki tarih kıtası, kırk gazel ve on sekiz rubai bulunmasına rağmen tevhit, münacat ve naat gibi dini manzumeler yoktur.
  • “Niyazname”yi Kıbrıs sürgünü sırasında af dilemek için IV. Murat’a sunmuştur.
  • Âşıkane gazeller yazan, bir kısım şiirlerinde tasavvufa yer veren şuh ve lirik bir şairdir.

Şiirlerinden örnekler

Gazel 

Hirâsân olmasa gülden dil-i nâ-şâdun ey bülbül
Neler eylerdi hâra âh-ı âteş-zâdun ey bülbül

Dil-i dildârı nerm itmiş işitdüm nâle vü zârun
'Aceb taşa te'sîr eylemiş feryâdun ey bülbül

Ne tehsîr itdi gülzârı ne urdı âteşe hârı
Yine turmaz okursun rûz u şeb evrâdun ey bülbül

Güle olur n'olursa yohsa âhir gerdiş-i gerdûn
Gelür bir dem alursun hâr elinden dâdun ey bülbül

Çekil sen dahi kûy-ı derde gülzâr-ı selâmetden
Bahâyîveş çekildi 'aşk ile çün adun ey bülbül

Gazel 

Dünyâyı harâb itdi o mestâne bakışlar
Ol çeşm süzüşler o gazâlâne bakışlar

Tâkat mı kor âdemde yerinden o kopuşlar
Ol rahş sürüşler o levendâne bakışlar

Âdemde tahammül mü kor ey gözleri âhû
Düzdîde nigâh ile o yabâne bakışlar

'Âlemde nazîrün yoğ iken ey şeh-i hûbân
Bilsem kimedür yine bu hasmâne bakışlar

Bîgâne nazar dostlara ilde de var mı
Hep sende midür yohsa bu bigâne bakışlar

Nahçîre tokundı gibi çeşmün yine ey şûh
Bîhûde degüldür o beyâbâne bakışlar

Hûn-ı dil-i pür-hûn-ı Bahâyî'yi düketdi
Çeşmünden o câdû-yı Tatârâne bakışlar

Gazel

Dağıtdun hâb-ı nâz-ı yâri ey feryâd n'eylersin
Edüp fitneyle dünyâyı harâb-âbâd n'eylersin

Dil-i mecrûhuma rahm eyle kalsun dâm-ı zülfünde
Şikeste-bâl olan murgı idüp âzâd n'eylersin

İdersin gerçi her derde tabîbüm bir devâ ammâ
Cünûn-ı ehl-i 'aşk olunca mâder-zâd n'eylersin

Varup gîsû-yı zülf-i yâri biri birine katdun
Yine bir fitne tahrîk eyledün ey bâd n'eylersin

Şehîd-i tîg-i 'aşk-ı yârdur ser-cümle-i âlem
Urup şemşîre dest ey gamze-i cellâd n'eylersin

Güzel tasvîr idersin hatt u hâl-i dilberi ammâ
Füsûn u fitneye geldükde ey Behzâd n'eylersin

Bahâyîveş degülsin kâbil-i feyz-i safâ sen de
Tekellüf ber-taraf ey hâtır-ı nâ-şâd neylersin