Tarihselcilik Yeni Tarihselcilik Nedir?
Tarihselcilik/ Yeni tarihselcilik nedir? Edebiyat kuramları... Edebiyat eleştirisi... Yazın kuramları... Yazın eleştirisi... Detaylar Butik Kitap'ta...
Tarihselcilik/ Yeni tarihselcilik nedir?
Tarihselcilik yapıtın tarihsel koşullar çerçevesinde anlaşılabileceğini, o devrin inançlarını, dünya görüşüyle sanatsal anlayışını bilmenin yapıtı anlama konusunda yardımcı olabileceğini belirtir. Her şeyden evvel yapıtın elimizde doğru bir nüshasının bulunması gerekir. Birkaç yazma nüshası olan yapıtın en sağlıklı nüshası elde edilmelidir. Klasik Türk edebiyatındaki edisyon kritik çalışmaları bu çerçevede gelişmiştir. Bunun yanı sıra sanatkarın yaşamından da faydalanılabilir. Dönemin koşulları bilinmelidir ki yapıt günümüzün değer yargılarına dayalı olarak yargılanmasın.
Yeni tarihselciliği evvela ABD'li eleştirmen Stephen Greenblatt 1980’lerin başında ortaya atmıştır. Tarihselciliğe, yapısalcılığa ve yeni eleştiriye tepki olarak ortaya çıkmıştır. Onlara göre tarih bir kurmacadır. Tarihçiler eklektik/seçmecibir bakış açısı ile bütün tarihsel hadiseleri aktarmaz. İçinden bazılarını çıkarıp, yenilerini ekler. Bu anlamda edebiyat ile tarih arasında çok da fark bulunmamaktadır. Tarihselciler ele aldıkları metni belli bir entelektüel ve sosyal zemine oturtup inceler ve yapıtın devrin öne çıkan dünya görüşünün bir aksi olduğunu ifade ederler. Yeni tarihselciler, bir devri tek bir eğilim olmadığını söyler. Bir metin birden çok eğilimin bileşimidir. Yazın metni yalnızca tarihi metinler ile beraber değerlendirilmemelidir, o devirde kaleme alınmış halk bilim, dil bilim, antropoloji eserleri ile beraber ele alınmalıdır. Yazın siyasi, sosyal, dini ve kültürel güç ilişkilerinin etkileşimi çerçevesinde ortaya çıkan bir eserdir. “Oylumlu betimleme” ismini vermiş oldukları bir analiz metodu geliştirmişlerdir. Bu çerçevede bir yazınsal eser başka metinler çerçevesinde derinlemesine incelenmelidir. Postmodern eserler, genel olarak yeni tarihselcilik çerçevesinde değerlendirilmektedir. Tarihsel önemsemesi ile Marksizmden etkilenmiştir.
