Zati Kimdir? Şiirlerinden Örnekler
Zati kimdir? Şiirlerinden örnekler... Eski Türk edebiyatı... Divan edebiyatı... Divan şiiri... Klasik Türk edebiyatı... Divan şiiri... Detaylar Butik Kitap'ta...
Zati kimdir?
Zati, Balıkesirlidir. Asıl adı İvaz, Satılmış ya da Bahşi’dir. Balıkesir’de çizmecilikle meşgul olan Zatî, İstanbul’da remilcilik/falcılık da yapmıştır. Beyazıt Camii’ne yakın bir noktada yer alan remilci dükkânı şiire hevesli olan gençlerin geldiği bir yerdir, başta Baki olmak üzere birçok şair burada yetişmiştir. Necatî ile kendisini ortaya koyan yerlileşme (mahallileşme) akımı ve günlük dilden faydalanma girişimleri Zatî tarafından da sürdürülmüştür. Zati, Necatî ve Bakî arasında köprüdür. Zatî’nin en önemli yapıtı Divan’ıdır. Yapıtla ilgili Ali Nihat Tarlan, Mehmet Çavuşoğlu ve M. Ali Tanyeri çalışmalar yapmıştır. Mesnevi türünde kaleme aldığı Edirne Şehrengiz’i, Diyâr-ı Rûm padişahı Jâle’nin oğlu Pervâne ile Çin padişahı Fağfur’un kızı Şem arasındaki aşk hikayesini dile getirdiği Şem ü Pervane’si ve bir de Letaifisimli yapıtı bulunmaktadır.
Şiirlerinden örnekler...
Örnek 1
N'oldun inlersin felek hercâî cânânun mı var
Seyr ider menzili bir mâh-ı tâbânun mı var
Benzüni ey bûstân fasl-ı hazân mi itdi zerd
Yohsa başı taşra bir serv-i hırâmânun mı var
Ağlayub feryad idersin her nefes ey andelîb
Hâr ile hem-sâye olmış verd-i handânun mı var
Yoluna cânum revân itsem gerek cânâ didüm
Yüzüme bin hışım ile bakdı didi cânun mı var
Zülf-i dil-ber gibi ey Zâtî perîşânsın yine
Cevri bî-had yohsa bir yâr-i perî-şânun mı var
Örnek 2
Âh çok çok sevdüğüm sanma ki az az ağlaram
Nâle eyler dururam derd ile durmaz ağlaram
Vireli yile karârumı hevâ-yi zülf-i yâr
Ebr-veş ne yirdeyem ne gökde durmaz ağlaram
Dil miyân-ı cûy-i gamda sen kenâra çekmedün
Anun için her dem ey serv-i ser-efrâz ağlaram
Nâya dem-sâz ideli nâlem o ruh-efzâ benüm
İrdüğünce sem'üme âvâze-i sâz ağlaram
İsfahan'ı ve Irak'ı Zâti'yâ seyr eyleyüb
Bu makaama gelmeğe itdükçe şeh nâz ağlaram
Örnek 3
Gül üzülsün gonca açulsun bana sen gül yiter
Ağlasun bülbüllerün ey gonca tek sen gül yiter
Ey kamer-ruh fî-l-mesel bir bende-i ferzâne-veş
Atı önince piyâde sen şehün ben kul yiter
Mutribâ kaanûn odur kim sâzunı al çengüne
Bizi söyletme surâhi didüği kul kul yiter
Bir nedür ben bülbülün zahmı hezâr ur cânına
Didüm ol gonca ayıtdı ârife bir gün yiter
Açılub gül kalmasa hergiz negam bülbül ne gam
Câm gül Zâtî surâhi kulkul-i bülbül yiter
